4515

Kropla psychologii - Piramida potrzeb

Czynniki motywujące pracowników mogą być różne np. premia, podwyżka, awans, szacunek czy uznanie. Dobry szef to taki, który potrafi dostrzec, czego brakuje pracownikowi, aby pracował efektywniej. Tą drogą może dojść do najlepszego sposobu mobilizowania swoich podwładnych.

Aby zmotywować człowieka do większego działania, przede wszystkim trzeba zaspokoić jego potrzeby podstawowe. W zarządzaniu zasobami ludzkimi umiejętne rozpoznanie rodzaju i poziomu potrzeb pracowników umożliwia wykorzystanie ich w procesie motywowania do pracy.  Procesy motywacyjne są ściśle powiązane z hierarchią potrzeb, które, zaspokajane w odpowiedniej kolejności, dają poczucie pełnej realizacji siebie. W teorii tej przyjmuje się, że ludzie mają rozmaite potrzeby, które można uszeregować według hierarchii ważności. Amerykański psychopatolog i psycholog Abraham Harold Maslow w swoim modelu przedstawia następujące potrzeby: samorealizację, psychologiczne, społeczne, bezpieczeństwa i fizjologiczne. Teoria potrzeb A. Maslowa to najbardziej znana i inspirująca koncepcja potrzeb. Ujmuje ona podstawowe potrzeby człowieka w prostym schemacie, w którym zaspokojenie potrzeb niższych warunkuje pojawienie się, rozwój i możliwości zaspokojenia potrzeb wyższych.  Zgodnie z nią, potrzeby ludzkie można podzielić na pięć rodzajów: fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności do grupy, uznania i samorealizacji.

Hierarchię potrzeb Maslowa z łatwością możemy przełożyć na sytuację w pracy. Potrzeby fizjologiczne i bezpieczeństwa nazywane są grupą potrzeb podstawowych, zaś pozostałe potrzeby stanowią grupę potrzeb wyższych. Szczyt hierarchii Maslowa - samorealizacja - to przede wszystkim możliwość podejmowania samodzielnych wyzwań zawodowych, które się wiążą z osobistym rozwojem pracownika. Potrzeba samorealizacji to potrzeba ciągłego rozwoju, wykorzystywanie wszystkich swoich możliwości.  Kolejna potrzeba - potrzeba uznania - obejmuje ona potrzeby uznania społecznego i prestiżu, to pochwały i nagrody za dobrze wykonaną pracę. Potrzeba przynależności przejawia się w dążeniu do akceptacji przez innych. Potrzeba ta zaspokajana jest przez dobrą atmosferę w zespole pracowniczym, dobre relacje między przełożonymi i podwładnymi. Potrzeba bezpieczeństwa to poczucie stabilnej pozycji psychicznej i emocjonalnej. Zaspokaja ją stabilna, pewna praca( na podstawie umowy na czas nieokreślony), system emerytalny, ubezpieczenia( zabezpieczające pracownika na wypadek niezdolności do pracy), świadczenia socjalne. Potrzeby fizjologiczne zaspokajane są przede wszystkim przez wynagrodzenie za pracę( umożliwiające zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z przetrwaniem) oraz spełnienie wymogów niezbędnych do utrzymania organizmu przy życiu.  Należy pamiętać, aby zaoferować poczucie bezpieczeństwa, odpowiednią płacę a dopiero później zwiększać efektywność pracy. Maslow uważał, że niezaspokojenie potrzeb niższego rzędu, uniemożliwia zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu. Pracownik nie będzie angażować się w sprawy firmy, która nie zapewnia mu zaspokojenia potrzeb podstawowych. Jeśli np. człowiek jest głodny traci chęć samorealizacji. Myśli natomiast, jak zaspokoić najważniejszą potrzebę jedzenia. Człowieka do działania motywuje zaspokojenie danej potrzeby. Jednak, jeżeli dany rodzaj potrzeb nie jest zaspokojony w pełni, nie zawsze jest to przeszkodą do tego, aby następna potrzeba stała się motywacją. Znajomość i zaspokajanie potrzeb pracowników przyczynia się do zwiększania satysfakcji związanej z wykonywaniem pracy, co z kolei prowadzi do wyższej wydajności pracowników.  Dobre samopoczucie pracowników na pewno wpływa na wiele innych czynników składających się na sukces osiągany przez przedsiębiorstwo. Jak widać kilka kropel psychologii może okazać się kluczem do sukcesu Twojej firmy.

Monika Woynar