W prawo przedsiebiorco
Zgodnie z pewnym bardzo znanym powiedzeniem warto uczyć się na błędach. Są jednak takie błędy, których lepiej nie popełniać, mimo iż zyskujemy dzięki nim jakąś naukę – błędy w dziedzinie stosowania prawa wynikające z jego nieznajomości.
Ci, którzy do przywołanego powiedzenia dodają, że najlepiej jest uczyć się na błędach innych mogą mieć w tym przypadku rację. Choć oczywiście takich błędów nikomu nie życzymy.
„Ignorantia iuris nocet” to rzymska mądrość, która jest szczególnie istotna dla początkujących przedsiębiorców nie zaznajomionych jeszcze ze wszystkimi aspektami funkcjonowania przedsiębiorstwa. Niedostarczenie lub dostarczenie po terminie ważnego dokumentu do urzędu, brak wiedzy o konieczności starania się o pozwolenie, zgodę, czy koncesję, lub niedookreślenie warunków umowy z pracownikiem lub kontrahentem może mieć poważniejsze konsekwencje prawne dla naszej firmy, niż się tego spodziewamy. Głównym wrogiem i przeszkodą w prowadzeniu działalności gospodarczej nie musi więc być niski budżet, czy nawet silna konkurencja, ale właśnie brak znajomości prawa. A do tego, żeby znać prawo mamy prawo. A nawet obowiązek.
Zarejestruj się
„Ile początkujący przedsiębiorca może zrobić wpadek? Multum – mówi Błażej Sarzalski, założyciel i właściciel kancelarii prawnej z Katowic – zacznijmy od tego, że nie rejestruje działalności, chociaż ją faktycznie rozpoczął. To częsta przypadłość młodych osób rozpoczynających działalność – przypadłość, którą skwapliwie wykorzystuje urząd skarbowy, dla niego nie liczy się bowiem to czy ktoś działalność zarejestrował, tylko to, że ją faktycznie wykonuje”. Problem ten pojawić się może zwłaszcza wtedy, gdy przed formalną rejestracją firmy prowadzimy działalność w danej branży stopniowo coraz bardziej angażując się w nią. Przedsiębiorstwa nie zawsze, a może i nawet dość rzadko, są zakładane bez wykonywania usług z danej branży wcześniej. Niejednokrotnie na początku wykonujemy czynności, na których się znamy dla naszych znajomych, którzy polecają nas z kolei swoim znajomym. Od tych zaczynamy pobierać opłaty, zakładamy swoją stronę internetową, precyzujemy cennik usług, zaopatrujemy się w bardziej profesjonalne narzędzia i warunki do pracy, itd. Pytanie, „kiedy zarejestrować firmę?” może więc pojawiać się na różnych etapach tego rozwoju.
Sytuacją, w której można niejako uniknąć tego problemu jest przykład działalności w ramach Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości. Dzięki niemu zyskujemy możliwość skorzystania z fachowego doradztwa prawnego. Decyzja dotycząca rejestracji musi zapaść – wedle procedur – dopiero po dwóch latach podczas których można korzystać z ułatwień oferowanych przez AIP. Z Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości korzystać mogą jednak nie wszyscy młodzi ludzie z zamiarem założenia firmy.
Warto czytać
Przebrnąwszy przez proces uświadamiania sobie konieczności rejestracji firmy i dokonywania formalności z tym związanych można śmiało powiedzieć, że… to dopiero początek zaniedbań w dziedzinie prawa, jakich możemy się dopuścić. „Jeżeli już przedsiębiorca szczęśliwie przebrnie przez formalności związane z rejestracją powinien wpoić sobie kalendarz związany z opłatami publicznoprawnymi – tłumaczy prawnik z Katowic – do dnia 10. każdego miesiąca powinien opłacać swoje składki za ubezpieczenia społeczne, do 15. składki swoich pracowników, do 20. zaliczki na podatek dochodowy, do 25. podatek VAT. To czego musi się nauczyć to systematyczności”. Zakładając oczywiście, że wiedzę już posiadł.
Idealnym rozwiązaniem wobec wszystkich opisywanych problemów byłoby zapewnienie profesjonalnej obsługi prawnej dla firmy. Jako że budżet dopiero co założonego przedsiębiorstwa wymaga jednak minimalizacji wydatków, osoba zakładająca działalność gospodarczą musi sama zapewnić sobie taką obsługę. I zadbać o trzy rzeczy: miejsce, warunki i czas. Miejsce – najlepiej siedzące, warunki w miarę odosobnione i ciche, a czasu dostatecznie dużo, aby móc zapoznać się z przepisami prawnymi swojej branży. „Prowadzenie sklepu wymusi na przedsiębiorcy lekturę przepisów dotyczących sprzedaży i zawierania umów z Kodeksu cywilnego czy też ustawy o sprzedaży konsumenckiej. Działalność usługowa wymaga świadomości dotyczącej praw i obowiązków usługodawców, prowadzenie działalności w Internecie wymaga poznania przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną, przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie spółek powinni się zapoznać z kodeksem spółek handlowych itp. – mówi Błażej Sarzalski i puentuje – przepisów jest mnóstwo, żyjemy w epoce inflacji przepisów – przepisy stwarzają zarówno zagrożenia, jak i okazje z których warto korzystać”. A pierwszą taką okazją powinno być przetrwanie naszej firmy na rynku.
Dobre praktyki
Oprócz konkretnych prawnych zaniedbań zdarzają się także zaniedbania przyjętych zwyczajów, które mogą przekształcić się także w problem z dziedziny prawa. „Przedsiębiorcy zapominają o dobrych praktykach – takich jak spisywanie umów, bądź chociaż czytelne określanie ich przedmiotu w innej formie – np. elektronicznej (pomocne pytania – co?, kto? komu?, gdzie?, w jaki sposób?, za ile?, w jakim terminie?– umowa nie musi brzmieć jak prawnicza nowomowa, ważne żeby była konkretna). Warto też sprawdzać, czy osoba kontaktowa ze strony kontrahenta jest upoważniona do zawierania umów” – podkreśla właściciel kancelarii prawnej ze stolicy województwa śląskiego.
Zaniedbań ze strony początkujących przedsiębiorców może być sporo – znacznie więcej, niż wymieniliśmy. Aby nie powielać błędów popełnianych przez wielu przedsiębiorców dobrze jest – przede wszystkim – sukcesywnie zapoznawać się z najważniejszymi dla nas aktami prawnymi oraz stworzyć własną „obsługę prawną” w postaci znajomych przedsiębiorców i prawników. Na wyrozumiałość fiskusa, którego dotyczy wiele z naszych pomyłek, raczej nie powinniśmy liczyć. To raczej on liczy… nasze pieniądze. My natomiast liczmy na siebie, jeśli nie chcemy się przeliczyć. Prawo bowiem jest bezwzględnie dokładne.
Paweł Kmiecik
