Komunikacja niewerbalna w kontaktach biznesowych
Część 1
W trakcie biznesowego spotkania bardzo ważny jest zarówno elegancki ubiór, zadbana fryzura, dłonie, jak i język ciała. Komunikacja niewerbalna bardzo często nazywana „mową ciała” dokonuje się poza słowami, jest to poziom relacji poza treściowy.
Istotną role odgrywa tu:
- postawa ciała
- barwa głosu
- tempo w jakim mówimy
- kontakt wzrokowy
- ruchy
- gestykulacja
- mimika
- sposób ubierania się, styl
Komunikacja niewerbalna istnieje już ponad milion lat. Jest więc znacznie starsza od mowy. O języku ciała warto pamiętać podczas kontaktów z klientami, przyszłymi kontrahentami, jak i w momencie np. zatrudniania nowego pracownika. Współcześni menadżerowie, biznesmeni, ale i przedstawiciele innych zawodów coraz częściej uświadamiają sobie znaczenie mowy ciała w kontaktach z innymi. Nie wypowiadając ani słowa, nasze ciało nieustannie wysyła sygnały, które wyrażają nasze samopoczucie, nastawienie, postawę etc. Antropolog Albert Merabian odkrył, że w procesie komunikacji międzyludzkiej tylko 7% informacji przekazują słowa. Z przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych badań wynika, że większość z nas buduje swój stosunek do innych na podstawie sygnałów wysyłanych przez ciało - aż 93% wiadomości dotyczących emocji naszego rozmówcy uzyskujemy z obserwacji ruchów jego ciała i słuchania tonu jego głosu. Inne badania wykazują, że w procesie porozumiewania się sygnały niewerbalne wywierają na rozmówców pięciokrotnie większy wpływ niż używane przez nich słowa.
INFORMACJE DO NASZEGO MÓZGU TRAFIAJĄ:
- 87 % WZROK
- 9 % SŁUCH
- 4 % INNE ZMYSŁY
Informacje docierają do nas głównie drogą wzrokową, stąd też podczas pierwszego kontaktu ocenie innych podlega nasza postawa ciała, gesty, mimika, ubiór, a w mniejszym stopniu słowa, które wypowiadamy. Bywa, że nasz komunikat psuje mowa naszego ciała. Nie zawsze adekwatna do sytuacji, często zdradzająca inne zamiary niż te, które chcemy przekazać.
Język ciała prawie zawsze odsłania nasze prawdziwe intencje. Mózg wychwytuje kłamstwo, nieszczerość, zwodzenie, niepewność, wychwytuje subtelne sygnały jakie wysyła nasze ciało. Skoro taka duża ilość informacji przekazywana jest drogą niewerbalną, to może warto znać kod języka niewerbalnego.
Nikogo nie trzeba przekonywać jak ważny w kontaktach biznesowych jest uścisk dłoni. Od uścisku dłoni często zaczynają się nasze znajomości. Poprzez silny i pewny uścisk dłoni możemy dać do zrozumienia, że jesteśmy osobami pewnymi siebie i wiemy czego chcemy. Oczywiście nie można przesadzić z uciskową mocą i potrząsaniem ręki naszego rozmówcy. Uścisk dłoni powinien być wyważony, żeby nie sprawiał wrażenia chęci spoufalania, ale nie był też byt delikatny. Zbyt mocne uściśnięcie dłoni może drugą osobę wprawić w niepotrzebne zażenowanie. Odrzucenie w dalszych kontaktach może też spowodować poklepywanie partnera biznesowego po plecach. Pamiętaj o tym, że dotyk to sygnał o bardzo dużej sile oddziaływania i istnieją normy społeczne, które jasno określają obszar akceptowalny i częstotliwość dotyków. Normy są zróżnicowane i zależą od charakteru związku interpersonalnego. Dotykiem możemy okazać komuś wsparcie, szacunek, ale też możemy okazać władczość. Ponieważ dotyk może mieć konotacje z agresją czy też podtekstami seksualnymi, to należy uważać, by nie został odczytany niezgodnie z naszymi intencjami. Odradzamy też zbytniego nachylania się ku rozmówcy. Proksemika- nauka o zależnościach przestrzennych mówi o komunikatach, jakie kryją się w sposobie wykorzystywania przez nas przestrzeni. Każdy z nas posiada swoje osobiste terytorium. Musimy uznać prawo innych ludzi wokół nas do jego posiadania.
Naukowcy rozpoznali i nazwali 4 sfery, które dotyczą naszego ciała. Uznali również, że nieprzekraczanie sfery pierwszej, tzw. intymnej jest niezbędne w zachowaniu równowagi psychicznej każdego z nas. Ludzie, którzy nie przestrzegają tej strefy ranią innych, denerwują ich, czego ci ostatni mogą sobie nie uświadamiać, ale z pewnością odczuwa to ich ciało i psychika. W ten sposób możemy ponosić klęski lub zwycięstwa w negocjacjach, w relacjach w pracy, etc.
- dystans intymny: od ciała do 45-60 cm
- dystans osobisty: od 45-60 do 1,2m
- dystans społeczny: od 1,2m do 3,5 m
- dystans publiczny: od 3,5m do granic widzialności i słyszalności
Komunikacja niewerbalna odgrywa bardzo istotną rolę w kontaktach z innymi ludźmi, jest integralną częścią komunikowania się bezpośrednio twarzą w twarz. Należy więc pamiętać, że nasze ciało ma wielką siłę zarówno w nawiązywaniu dobrych relacji jak i w
ich burzeniu. W pracy, w kontaktach z klientami, z pracodawcami, z dostawcami i wreszcie w życiu prywatnym umiejętne odczytywanie „mowy” ciała i nadawanie właściwych sygnałów swoim ciałem jest niezwykle istotne. Niekiedy los stawia na naszej drodze zawodowej lub prywatnej sytuacje, w których nie do końca wiemy jak się odnaleźć i wtedy tracimy kontrolę nad naszym ciałem. Każdy z nas ma takie zachowania, które powracają kiedy jesteśmy zdenerwowani. Wtedy najczęściej mimowolnie wysyłamy różne informacje o sobie. Mowa ciała zawiera wiele sygnałów wynikających ze stresu, czyli z zawstydzenia, zdenerwowania, pobudzenia. Stres przekłada się na widoczne reakcje kinetyczne, które bardzo trudno powstrzymać. Mają bowiem wszelkie cechy odruchów i impulsów. Rozszerzają się nam źrenice, pocimy się. Dusi nas kołnierzyk, nie możemy usiedzieć w miejscu, szybciej bije serce. Zaczynamy bębnić palcami po stole, bawić się różnymi przedmiotami… Powstrzymujemy się przed uzewnętrznianiem naszych emocji, staramy się je maskować, ale często na próżno. Jeżeli uświadomimy sobie, co jest naszym nerwowym gestem, odruchem, to łatwiej będzie panować nad tym, by ich nie wykonywać. Co zrobić, aby dobrze komunikować się z innymi.
Co zrobić by nie popełnić faux pas w komunikacji niewerbalnej? O tym w napiszemy już wkrótce.
Monika Woynar
