CSR
Idea Społecznej Odpowiedzialności Biznesu
Położenie podwalin pod ideę CSR (Corporate Social Responsibility) datuje się na lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku. Rozwinięty już wówczas w Stanach Zjednoczonych system korporacyjny został poddany krytyce
z uwagi na liczne nieprawidłowości dotyczące wewnętrznej działalności przedsiębiorstw oraz ich wpływu na otoczenie. Opinia publiczna zaczęła domagać się od firm większej transparentności działań oraz stworzenia zewnętrznych kanałów komunikacji. Dzięki temu społeczeństwo mogłoby być informowane o ważnych ze swojej perspektywy aspektach strategii rozwoju przedsiębiorstw. W otoczeniu biznesowym powstały w tym celu liczne grupy nacisku o charakterze ekonomicznym, politycznym i lokalnym. Działalność firm, została poddana kontroli organizacji konsumenckich. Sprzeciwiano się nieetycznym zachowaniom wobec pracowników, kontrahentów oraz odbiorców produktów i usług. Zaczęto także żądać uwzględniania przez przedsiębiorstwa aspektów ochrony środowiska naturalnego oraz odpowiedzialności wobec społeczności lokalnych. Korporacje, które chciały zbudować swój wizerunek w oparciu o nowe zasady, musiały ująć te kwestie w swoich długoterminowych planach.
W latach siedemdziesiątych rozważania na temat odpowiedzialnego biznesu przeniesiono na grunt akademicki. Wtedy też nastąpił najbardziej intensywny rozwój pojęcia. Ważne głosy w dyskursie należały do H. Johnsona, G. Steinera, K. Davisa oraz A. Carrolla. Publikacje badaczy koncentrowały się wokół określenia roli, jaką przedsiębiorstwo powinno pełnić w społeczeństwie. Wykazano, iż jest ono powiązane z innymi podmiotami układu społeczno-ekonomicznego i wchodzi w nimi we wzajemne relacje. Wynikało z tego, że musi ono na przykład respektować normy kulturowe przyjęte przez daną społeczność. Badacze ustalili, że podstawową motywacją przedsiębiorstwa jest maksymalizacja użyteczności, a nie jedynie maksymalizacja zysków. Zasięg owego dyskursu akademickiego w dużej mierze wyznaczył obszary zainteresowania CSR na polu ogólnospołecznym. Mimo, iż nigdy nie wypracowano jednego kompromisowego stanowiska, a zakres definicji do dzisiaj ulega modyfikacjom, CSR funkcjonuje jako rozpoznawalna marka w biznesie.
Czym więc jest CSR? CSR to koncepcja prowadzenia biznesu, w której organizacja bierze odpowiedzialność za sposób, w jaki jej działalność wpływa na otoczenie. Takie podejście zakłada dbanie nie tylko o dobre relacje firmy z jej klientami i akcjonariuszami, pracownikami czy dostawcami, ale także szerzej – zaangażowanie w społeczności lokalne. Przybiera ono formy jednorazowego sponsoringu, bądź długoterminowych strategii pomocowych. CSR to wkład biznesu w ochronę środowiska i realizację polityki zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Istotą działań prospołecznych w biznesie jest osiągnięcie równowagi między efektywnością i dochodami przedsiębiorstwa a interesem społecznym.
Trudność podjęcia społecznego zaangażowania przez przedsiębiorstwo polega na przewartościowaniu celów, jakie zakłada działalność rynkowa. Istota leży w rezygnacji z klasycznego założenia ekonomii, wedle którego należy dążyć do osiągania maksymalnych zysków. CSR zwraca uwagę na istnienie dodatkowych, nieobligatoryjnych korzyści społecznych, jakie firma może generować dla różnych grup interesariuszy – od dostawców do klientów. Poprzez uwzględnianie ich potrzeb podczas podejmowania kluczowych decyzji, firma buduje wizerunek odpowiedzialnej społecznie. W grę może wchodzić ochrona praw pracowniczych, dbałość o ekologię, realizacja programów pomocowych w społecznościach lokalnych.
Istotą CSR jest integracja celów odpowiedzialnego biznesu z podstawowym zakresem kompetencji firmy. Służy temu przyjęcie solidnych procedur i narzędzi mierzących efektywność działań. Należy jednak zacząć od odpowiedniego zrozumienia zasad odpowiedzialnego biznesu wewnątrz przedsiębiorstwa. Kolejnym elementem procesu jest komunikacja z otoczeniem – uwzględnienie głosu klientów, dostawców i udziałowców firmy, opinii kadry pracującej i zarządzającej, a także poznanie potrzeb społeczności, w której firma funkcjonuje.
Jest to podstawą do stworzenia zintegrowanej strategii działania, która zmieni postrzeganie odpowiedzialnego biznesu jako aktywności znajdującej się obok, nieco na uboczu, podstawowej działalności firmy. Dopiero całościowe spojrzenie na kluczowe obszary działalności firmy oraz przyjęcie długoterminowych celów, pozwoli na przekształcenie założeń odpowiedzialności w biznesie, z aktywności typowo promocyjnej w filozofię funkcjonowania na rynku.
Magdalena Bajorowicz
Bibliografia:
Społeczna Odpowiedzialność Biznesu. Raport z badań
www.greentaxes.pl
www.odpowiedzialnafirma.pl
